Logo Parlement Buxellois

Schriftelijke vraag betreffende nieuwe versie van het Label Ecodynamische Onderneming en de door de 16 Brusselse OVM's ingevoerde maatregelen en goede praktijken inzake milieubeheer

Indiener(s)
Emin Özkara
aan
Nawal Ben Hamou, staatssecretaris van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bevoegd voor Huisvesting en Gelijke kansen (Vragen nr 51)

Rubriek(en):
 
Datum ontvangst: 16/12/2019 Datum publicatie: 17/01/2020
Zittingsperiode: 19/24 Zitting: 19/20 Datum antwoord: 17/01/2020
 
Datum behandeling van het stuk Indiener(s) Referentie Blz.
18/12/2019 Ontvankelijk p.m.
 
Vraag    Op 28 oktober 2019 heb ik alle ministeriële kabinetten van de drie Brusselse regeringen (Gewest, GGC en FGC) een parlementaire vraag gesteld over de nieuwe versie van het Label Ecodynamische Onderneming (LEED). Daarin benadrukte ik dat, gelet op de klimaatcrisis, elke concrete handeling en goede praktijk die een verantwoorde consumptie bevorderen, belangrijk en zelfs van doorslaggevend belang zijn in onze strijd tegen de klimaatopwarming en –verandering. Ik onderstreepte eveneens dat een ministerieel kabinet of een overheidsdienst die het LEED krijgt, zijn voorbeeldfunctie (verantwoordelijkheid, duurzaamheid en circulariteit) vervult om het beleid, de plannen en de strategieën inzake duurzame ontwikkeling van het grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest concreet te steunen. Zoals u weet, komt elke instelling, ook de openbare vastgoedmaatschappijen (OVM’s), sinds maart 2018 en de vernieuwde versie in aanmerking voor het LEED.

Op maandag 16 december 2019 zou ik, na afloop van de informatievergadering van 28 november 2019 voor de instellingen die in aanmerking komen om een ecodynamisch beheer te voeren, graag terugkomen op het voornoemde label en op de resultaten die de 16 Brusselse OVM’s op dat gebied hebben geboekt. Het gaat om de volgende OVM’s: (1) Alliantie van de Brusselse Coöperatieven, (2) Binhôme, (3) Comensia, (4) En Bord de Soignes, (5) Everecity, (6) De Anderlechtse Haard, (7) Zuiderhaard, (8) De Moderne Woning, (9) De Lakense Haard, (10) De Schaarbeekse Haard, (11) De Brusselse Woning, (12) Le Logement Molenbeekois, (13) Le Logis-Floréal, (14) De Goedkope Woningen van Sint-Joost-ten-Noode, (15) Log’iris en (16) Lojega.

Ik had graag voor elk van de 16 voornoemde OVM’s antwoord op de volgende vragen gekregen:

1. Heeft de OVM deelgenomen aan de informatievergadering van 28 november 2019?
2. Heeft de OVM zich kandidaat gesteld voor de nieuwe versie van het Label Ecodynamische Onderneming?
3. Welke maatregelen en goede praktijken inzake milieubeheer zijn door de OVM’s site per site ingevoerd? Hoe worden ze in de praktijk geïmplementeerd en uitgevoerd?

Lijst van de openbare vastgoedmaatschappijen, http://www.slrb.irisnet.be/nl/particulier/sisps, geraadpleegd op 16 december 2019.
 
 
Antwoord    Ik heb de eer u de volgende elementen van antwoord mee te delen:

Er heeft geen enkele OVM deelgenomen aan de informatiesessie van 28 november 2019.

De OVM's werden immers niet uitgenodigd voor deze sessie, noch rechtstreeks, noch via de federaties (VSH en Fesocolab), die evenmin op de hoogte werden gebracht.

Met betrekking tot uw volgende vragen, vindt u hieronder de elementen van antwoord die de BGHM voor elk van de Brusselse OVM's heeft meegedeeld:

Voor de Alliantie van de Brusselse Coöperatieven:

De OVM heeft geen kandidatuur ingediend voor de nieuwe versie van het label "Ecodynamische Onderneming".

Naast de wettelijke verplichtingen worden er concrete initiatieven genomen op het vlak van milieubewustzijn bij het interne beheer van de onderneming (aankoop van herbruikbare bidons ter vervanging van plastic waterflessen, vermindering van het papierverbruik, ...) en op het vlak van het beheer van het woningbestand (beter beheer van de stookruimten, investeringsprogramma's voor de renovatie van daken en gevels, vervanging van de verwarmingsketels, ...).

Voor Binhôme heeft de BGHM tot op heden geen antwoord ontvangen.

Voor Comensia:

De OVM heeft het label "Ecodynamische Onderneming" reeds verkregen. In november 2018 kreeg deze OVM ook 2 sterren van het label voor haar Lavoisier-site.

Naast de wettelijke verplichtingen werden de volgende goede praktijken bij Comensia toegepast:

Op het gebied van aankopen:

- Integratie van milieucriteria in de leveringscontracten zoals ecologische onderhoudsproducten, ecologische kantoorbenodigdheden, enz.;


- Gebruik van koelkasten die ten minste een ‘A++’-label hebben;
- Uitsluitend gerecycleerd papier gebruiken, gebleekt zonder chloor of ongebleekt;

- Voor gewoon drukwerk wordt uitsluitend papier gebruikt waarvan het gewicht minder of gelijk is aan 80g/m²;

- Opteren voor printers, fotokopieerapparaten en scanners met een Blauwe Engel of Nordic Swan of Energy Star of TCO-label;
- Opteren voor computers (desktops en laptops) met een Energy Star- of TCO-label;

- Voor de interne reiniging van het gebouw de voorkeur geven aan natuurlijke, biologisch afbreekbare producten of producten met een label (Europees Ecolabel, Nordic Swan, Ecocert, Blauwe Engel, NF Environnement of een gelijkwaardig label);
- Opteren voor gerecycleerd toiletpapier of door een milieulabel gecertificeerd papier;

- Opteren voor papieren handdoeken die voldoen aan alle criteria van de Blauwe Engel of het Ecolabel of Nordic Swan label;

- Opteren voor ecologische handzeep, d.w.z. gemaakt van natuurlijke stoffen of met een ecolabel.


Op het gebied van afvalvermindering :

- Uitsluitend opteren voor waterfonteinen die zijn aangesloten op het distributienetwerk;
- In de gemeenschappelijke sanitaire voorzieningen op de site opteren voor een dispensersysteem met zeep(her)vullingen;

- Opteren voor koffiemachines met filters waarmee grote hoeveelheden kunnen worden bijgezet en het vermijden van koffiemachines met aluminium capsules voor eenmalig gebruik;
- Afzien van niet-duurzame gadgets, promotiemateriaal en eindejaarsgeschenken en deze zoveel mogelijk vervangen door "gedematerialiseerde" geschenken (cadeaubonnen, concert- of restaurantbonnen, ecocheques, enz.);

- Alle individuele printers vervangen door gedeelde multifunctionele printers met een individueel identificatiesysteem voor gebruik.

Op het gebied van waterbeheer:
- Gebruik van automatische doseerapparaten of gebruik van doppen of andere recipiënten die als doseermiddel kunnen worden gebruikt;
- Instructies doorgeven aan het schoonmaakpersoneel over de juiste dosering van reinigingsmiddelen, veiligheidsinformatiebladen (VIB) en het rationele gebruik van water;

- Het leidingwaterverbruik voor de site opvolgen;
- Installeren van dynamische debietbegrenzers op de kranen van gootstenen en wasbakken;
- Het waterverbruik van urinoirs beperken.

Op het gebied van energie:

- Een contract sluiten voor de levering van groene stroom;
- Het verwarmingsverbruik van de site opvolgen;
- Regeling van de verwarming in elk lokaal om rekening te houden met de bezetting van het gebouw: nachten, weekends, vakanties,... en om de ingestelde temperaturen te kunnen aanpassen aan het soort gebruik van het gebouw;

- Regeling van de verwarming bij de bron in de stookruimte om rekening te houden met: de bezetting van het gebouw (nacht, weekend, verlofdagen,...), de binnentemperatuur en/of de buitentemperatuur, en de werking van een koelinstallatie om de gelijktijdige werking van beide installaties in hetzelfde lokaal te vermijden;


- De leidingen en toebehoren (warm verwarmingswater, sanitair warm water, luchtdragende (verwarmde) leidingen) isoleren;
- In het geval van meerdere ketels, een cascaderegeling programmeren waarbij operationele prioriteit wordt gegeven aan de ketels met het hoogste rendement;

- De toiletkranen zijn uitsluitend aangesloten op een koudwatercircuit;

- Oververhitting van het gebouw vermijden door het plaatsen van binnen- en/of buitenzonwering voor de ramen;

- Daken en/of zoldervloeren isoleren;

- De vloer van het gebouw isoleren;
- Het verbeteren van de isolatie van de muren, bovenop de EPB-regeling;
- Het verminderen van warmteverlies bij de ingang van het gebouw;
- Isolerende raamkozijnen en beglazing installeren;
- Het elektriciteitsverbruik van de site opvolgen;
- Het verbeteren van de regeling van de buiten- en binnenverlichting in functie van de activiteit op de site;
- In de ruimten die regelmatig worden bewoond, moet het verlichtingsnetwerk worden opgesplitst in homogene zones, op basis van de inkomende verlichting (met name op basis van de afstand tot de gevel) en moet de verlichting worden aangepast;
- Verlichting gebruiken met betere energieprestaties (LED's, spaarlampen met een energielabel van minstens klasse A+, TL-buizen, etc.);


- De regeling van de buiten- en binnenverlichting verbeteren in functie van de activiteit op de site;
- De serverruimtes isoleren;
- Zorgen voor een goede warmteterugwinning uit de lucht die wordt afgezogen uit het type D-ventilatiesysteem.

Op het gebied van natuurerfgoed:

- Op de sites zuiverende groene planten (bv. ficus, varen, chlorofytum, enz.) plaatsen die de lucht zuiveren.

In termen van mobiliteit :

- Terbeschikkingstelling van een fietsenstalling die toegankelijk is voor bezoekers;
- Opvolging van het percentage van het personeel dat de auto alleen gebruikt voor hun woon-werkverkeer naar de site (genaamd "Autosolisme");

- Alle kosten voor het openbaar vervoer (behalve de trein) terugbetalen volgens de ‘woon-werk’-vervoerswijze van het personeel: MIVB en/of De Lijn en/of TEC;

- Een kilometervergoeding toekennen voor fietsers van minimum 0,18€/km (vrijgesteld tot 0,23€/km);

- Terbeschikkingstelling van elektrische dienstfietsen;
- Terbeschikkingstelling van elektrische fietsen voor een bepaalde functie.

Op organisatorisch niveau:

- Naast het labellingsdossier moet er een milieustrategie voor de organisatie worden opgesteld;
- Een systeem voor de continue verbetering van de milieuaanpak implementeren met een participatieve/co-constructieve dynamiek met het personeel.

Voor de OVM “En Bord de Soignes”:
De OVM heeft geen kandidatuur ingediend voor de nieuwe versie van het label "Ecodynamische Onderneming".

Naast de wettelijke verplichtingen werden de volgende goede praktijken bij de OVM toegepast:

Op het gebied van het administratief beheer:

- De implementatie van clausules die de vermindering van de impact op het ecosysteem garanderen in elk bestek voor de gunning van opdrachten inzake de aankoop van diensten of goederen, in het bijzonder:

o Aankoop en gebruik van "fair trade"-producten en producten met een ecolabel;
o Aankoop van gereconditioneerde kopieerapparaten;
o Centralisatie van de printers;
o Recyclage van papier (hergebruik via de kladpapierbak);

o Gebruik van papier dat minder dan 80 gram weegt;

o Vermindering van het aantal afdrukken van documenten (bijv.: convocaties van de raad van bestuur, agenda's via e-mail);
o Progressieve recyclage van de printertoners;
o Belonen van het personeel door middel van ecocheques.

Op het gebied van het onderhoud van de gebouwen en het beheer van de administratieve gebouwen:
- De nieuwe gebouwen en de hoofdzetel van de maatschappij voldoen aan de passiefnormen;
- Bewegingsdetectoren die zorgen voor verlichting die is aangepast aan het effectieve gebruik van de lokalen in de maatschappelijke hoofdzetel;
- Voor het onderhoud van het gebouw wordt in de eerste plaats gebruik gemaakt van natuurlijk afbreekbare producten of gelabelde producten;
- Vervanging en aanpassing van de verlichting in de gemeenschappelijke ruimten volgens het energiebesparingsproces.

Met betrekking tot de verplaatsingen en de voordelen van het personeel:
- Creatie van lokalen die bestemd zijn voor zachte mobiliteitmiddelen (met name fietsen) en die zowel beschikbaar zijn voor de huurders als het personeel;

- Terbeschikkingstelling van elektrische fietsen voor het personeel;
- Gedeelde MIVB-kaarten die beschikbaar zijn voor het personeel in het kader van hun opdrachten;
- Financiële tussenkomst in het woon-werkverkeer voor medewerkers die zich met de fiets verplaatsen;

- Het promoten van carpooling;
- Lopende studie omtrent de vernieuwing van het technische wagenpark door milieuvriendelijkere modellen (hybride, elektrisch) en project inzake deelvoertuigen;
- Toekenning van ecocheques aan het personeel;
- Toekenning van snoepgoed bij producten met een ecolabel.

Op het gebied van catering (personeel):
- Het stopzetten van de aankoop van dranken in blikjes en water in plastic flessen en dit vervangen door:
o Filterkannen;
o Koffiemachines met beperkte verbruiksgoederen;

o Aankoop van bidons voor alle medewerkers;
- Aankoop van Fair Trade thee;
- Aankoop van bio fruit en/of soep;

- Gebruik van afwasbaar en niet-wegwerpbaar servies voor alle activiteiten.

In het kader van de opdrachten van de OVM:
- Alle renovaties, constructies, verbeteringen van zowel het gebouw als de inhoud (bv. verwarming) maken het voorwerp uit van milieuoverwegingen via clausules in de bestekken;


- Bovendien moedigt de OVM burgeracties van de huurders aan op het gebied van een eco-verantwoordelijke aanpak, met name bij het composteren en het gebruik van individuele harde vuilnisbakken.

Voor Everecity:

De OVM heeft geen kandidatuur ingediend voor het label "Ecodynamische Onderneming", maar er werd een inschrijvingsverzoek verzonden naar Leefmilieu Brussel om te kunnen deelnemen aan de volgende informatiesessie die zal plaatsvinden op 28/01/2020.
Naast de wettelijke verplichtingen werden de volgende goede praktijken bij Everecity toegepast:

- Opvolging van het verwarmingsverbruik van het hele woningbestand, met inbegrip van de kantoren via beheer op afstand;

- Regeling van de verwarming bij de bron in de stookruimte om rekening te houden met de bezetting van het gebouw;

- Leidingen en toebehoren isoleren;

- Cascaderegeling van de ketels waarbij operationele prioriteit wordt gegeven aan de ketels met het hoogste rendement;
- Toiletkranen zijn aangesloten op een koudwatercircuit;
- Alle raamkozijnen en beglazing zijn isolerend;
- Dakisolatie;
- Binnen- en buitenverlichting met betere energieprestaties;

- Duurzame elektriciteitsleverancier (gezamenlijke aanbesteding) ;
- Het promoten van carpoolen tijdens personeelsevenementen of zakenreizen;

- Terbeschikkingstelling van een elektrische bedrijfsfiets voor de technische depannages op de site;
- Parametrering van de computers en printers in automatische recto/verso en zwart/wit afdrukmodus;

- Vervanging van individuele printers door gedeelde multifunctionele printers;
- Het ter beschikking stellen van vuilnisbakken voor kladpapier aan het personeel in de buurt van de printers;
- Bewustwording van het personeel om verspilling te vermijden bij alle aankopen van goederen of diensten;
- Tijdens de maandelijkse interne personeels(in)formatiesessie worden broodjes met het ‘bio’-label voorzien.

- Terbeschikkingstelling van herbruikbaar serviesgoed in de refters.

Voor de Anderlechtse Haard:

De OVM heeft geen kandidatuur ingediend voor de nieuwe versie van het label "Ecodynamische Onderneming".

De Anderlechtse Haard heeft op basis van individuele en collectieve gebaren en op basis van de bewustmaking en inlichting van de huurders verschillende globale maatregelen genomen:

- Vervanging van dienstvoertuigen door elektrische voertuigen - Rautersite;

- Plaatsing van oplaadpunten voor elektrische voertuigen - Rautersite;

- Elektrisch deelautosysteem voor de verplaatsingen van het personeel - Rautersite;
- Selectieve afvalsortering voor alle gebouwen met plaatsing van afvalhokken;

- Gebruik van natuurlijke en ecologische reinigingsmiddelen voor alle gebouwen;

- Maximalisatie van de stoomapparaten voor het schoonmaken van de gemeenschappelijke ruimtes (minder water, minder schoonmaakmiddelen) voor alle gebouwen;
- Vervanging van defecte verlichting in de gemeenschappelijke ruimtes door LED's voor alle sites samen;

- Bewustmaking voor een verantwoorde eco-consumptie met in het bijzonder huisgemaakte huishoudelijke en schoonmaakproducten, activiteiten met de vzw Ecoconso (2020-2021) om het energieverbruik te verminderen, het hergebruik van recycleerbare producten, en uitdagingen om de "vermindering van de CO²-uitstoot" toegankelijk te maken voor alle huurders;


- Leren fietsen in de stad om zachte mobiliteit aan te moedigen in samenwerking met Provélo (leren fietsen in de stad) toegankelijk voor alle huurders;


- Deelname aan "1 fiets voor 10 jaar" (2020-2021), toegankelijk voor alle huurders;

- Projectoproep voor de terbeschikkingstelling van stadsvoertuigen en carpoolen op bepaalde sites (2020-2023) - Testfase voorzien op de Peterbos-site. Als de test succesvol is, wordt het project uitgebreid;
- Selectieve sortering van groot afval (bouwafval en grofvuil) - tweejaarlijkse "grofvuil"-campagne op alle sites;


- Recyclage van maaiafval (compost op de moestuinen van de sites) - Moestuinen op de site van het Albert I-plein, de Klaversite en in partnerschap op de ‘site de la Roue’;


- Recyclage van het fijngemaakt afval (mulching) op alle sites waar de groenvoorzieningen worden onderhouden;

- Aanleg van groenvoorzieningen met planten die weinig water nodig hebben op alle sites waar de groenvoorzieningen worden onderhouden;
- Diverse workshops (confituur, recyclage van papier/karton, stoffen) toegankelijk voor alle huurders;

- Hulp en steun om initiatieven van huurdersorganisaties te stimuleren, zoals het creëren van een biodiversiteitsgebied – site Weeshuis.

Voor Zuiderhaard:

De OVM heeft geen kandidatuur ingediend voor de nieuwe versie van het label "Ecodynamische Onderneming".

Naast de wettelijke verplichtingen werden de volgende goede praktijken bij Zuiderhaard toegepast:


- Vergoeding van alle kosten voor het openbaar vervoer (trein, Tec, Mivb, de lijn) voor het woon-werkverkeer;

- Terbeschikkingstelling van elektrische bedrijfsfietsen;
- Toekenning van een kilometervergoeding voor fietsers;
- Telewerk;
- Organisatie van de afvalsortering;
- Parametrering van de computers en printers in automatische recto/verso en zwart/wit afdrukmodus;

- Het ter beschikking stellen van vuilnisbakken voor kladpapier aan het personeel in de buurt van de printers;
- Terbeschikkingstelling van herbruikbaar serviesgoed in de refters;
- Regeling van de kantoorverwarming en verbetering van de regeling van de verschillende gebouwen in het kader van het "plage"-programma;

- Hergebruik wordt aangemoedigd door het geven van een tweede leven aan kantoormeubilair en -benodigdheden;
- Geen gebruik van wegwerpservies tijdens de organisatie van evenementen;

- Isolatie van leidingen en toebehoren

- Isolerende raamkozijnen en beglazing.

Voor De Moderne Woning:

De OVM heeft geen kandidatuur ingediend voor de nieuwe versie van het label "Ecodynamische Onderneming".

Naast de wettelijke verplichtingen werden de volgende goede praktijken bij De Moderne Woning toegepast:

Met betrekking tot de vermindering van het drukwerk en de uitstoot in de werkruimten :

Om het papierverbruik en het drukwerk te verminderen, zijn er sinds 2015 verschillende acties uitgevoerd. Sinds die datum in 2015 worden de individuele printers in geval van veroudering of defect immers niet meer vernieuwd.
Er zijn dus collectieve printers beschikbaar, die niet alleen het printvolume verminderen, maar ook het drukwerk in kantoren en open ruimtes, hetgeen de uitstoot van fijnstof in kantoren verlaagt.

Bovendien is er sinds 1 januari 2017, een datum die samenvalt met de actualisering van het programma voor de elektronische archivering van de post van de OVM , sprake van een nieuwe procedure die een einde maakt aan de talrijke papieren kopieën die binnen de diensten circuleren. De documenten zijn uitsluitend in elektronische vorm beschikbaar, waardoor het aantal papierafdrukken aanzienlijk is afgenomen. Daarnaast zijn de printers vernieuwd om het scannen van inkomende en uitgaande documenten te vergemakkelijken.

Met betrekking tot het afvalbeheer :
In 2016 werd ook het afvalbeheer in de kantoren van de OVM herbekeken. Er is geen individuele vuilnisbak meer, alleen nog een individuele papierbak, maar op elke verdieping zijn collectieve vuilnisbakken (huisvuil en PMD) aanwezig.

Sinds 1 januari 2019 werden er containers voor voedselafval (oranje) geplaatst in de gebouwen die een volledige renovatie hebben ondergaan op de Plejadensite. Het doel is om het gebruik van dit type container uit te breiden naar andere sites.

De OVM kocht begin december ook individuele bekers voor de werknemers. Het doel is om kartonnen en plastic bekers te schrappen. Er worden tassen en glazen ter beschikking gesteld van de bezoekers.

Op het gebied van de voertuigen:

In 2019 heeft de OVM een garage ingericht om een elektrisch voertuig op te laden. Dit voertuig zal bestemd zijn voor werknemers die zich naar de verschillende sites willen verplaatsen.

Tijdens de laatste Raad van Bestuur in 2019 heeft de OVM besloten om elektrische fietsen te kopen voor het ‘preventie/steward’-personeel om zich van de ene site naar de andere te begeven. Hierdoor wordt het gebruik van het openbaar vervoer of de auto vermeden.

In termen van energiebesparing:
Sinds 2016 is er massaal LED-verlichting in de gebouwen geïnstalleerd. Sinds 2018 is de kantoorverlichting (TL of halogeen) vervangen door LEDs.

Sinds september 2019 wordt één keer per maand op de verschillende sites een sensibiliseringsmoment georganiseerd om de huurders bewust te maken voor energiebesparingen. Een maatschappelijk werker en de energieverantwoordelijke delen gedurende enkele uren praktische informatie met de huurders over hoe ze de energiebesparing in hun woonplaats kunnen beheren. Dit gebeurt in een appartement, in de vorm van een spel. De actie is participatief en levert goede resultaten op.

Globaal gezien hecht de OVM tijdens zijn grote investeringsprojecten veel belang aan energiebesparing (isolatie van de gevels op Plejadensite, isolatie van de daken van de Grootveld-huizen, zonnepanelen op de Andromedasite,...).

Voor de Lakense Haard:

De OVM is van plan om binnenkort haar kandidatuur in te dienen.
Naast de wettelijke verplichtingen werden de volgende goede praktijken bij De Lakense Haard toegepast:

- Procedure om verspilling te voorkomen in alle gevallen van aankoop van goederen of diensten;
- Uitsluitend gerecycleerd papier gebruiken, gebleekt zonder chloor of ongebleekt;

- Tijdens een evenement of vergadering met catering geeft de OVM de voorkeur aan gezonde en seizoensgebonden lokale leveranciers en producten;
- Voor de reiniging van het gebouw wordt de voorkeur gegeven aan natuurlijke, biologisch afbreekbare producten of gelabelde producten;
- Keuze voor gelabelde printers, scanners of kopieerapparaten: Kyocera kopieerapparaten dragen het Energy Star label;
- Keuze voor Energy Star of TCO gelabelde computers;
- Computerservers met energieprestatielabel: al onze vaste werkstations, HP Prodesk dragen het Energy star label, evenals onze HP servers uit de DL-serie;

- Vermindering van de lichtvervuiling in het gebouw die schadelijk is voor de fauna: er worden instructies gegeven om de lichten systematisch uit te schakelen wanneer de veiligheid niet in het gedrang komt;

- Inventarisatie van de waterverbruikspunten;
- Het leidingwaterverbruik voor de kantoren opvolgen;
- Inventarisatie van de stimulansen voor zachte mobiliteit;
- Terugbetaling van 80% van de kosten voor treinvervoer volgens de ‘woon-werk’-vervoerswijze van het personeel;

- Terugbetaling van 80% van de kosten voor openbaar vervoor volgens de ‘woon-werk’-vervoerswijze van het personeel;

- Toekenning van een kilometervergoeding voor fietsers;
- Telewerk: in het arbeidsreglement wordt voorzien in occasioneel telewerk;

- Een wagenpark met deelauto's wordt aangeboden voor dienstverplaatsingen van het personeel;
- Er wordt voorzien in de terbeschikkingstelling van bedrijfsfietsen;
- Lijst van de verschillende soorten afval die door de activiteiten van de organisatie en de afvalsortering worden geproduceerd;
- Vermindering van organisch afval tijdens evenementen;
- Standaard parametrering van de computers en printers in automatische recto/verso en zwart/wit afdrukmodus;

- Het ter beschikking stellen van het personeel van vuilnisbakken voor kladpapier dat niet bedoeld is om opnieuw mee te printen in de buurt van de printers;
- Zoveel mogelijk abonnementen op papieren magazines en tijdschriften vervangen door newsletters;
- Dispensersysteem met zeep(na)vullingen in de gemeenschappelijke sanitaire ruimten;

- Gebruik van koffiemachines waarmee grote hoeveelheden kunnen worden bijgezet;

- Gebruik van herbruikbaar porselein en glazen servies in de refters;

- Hergebruik wordt aangemoedigd door het geven van een tweede leven aan kantoormeubilair en -benodigdheden;
- Afzien van niet-duurzame gadgets, promotiemateriaal en eindejaarsgeschenken;
- Geen gebruik van wegwerpservies tijdens de organisatie van evenementen;

- Verlenging van de levensduur van de computerapparatuur zolang dit op ecologisch vlak interessant blijft, met uitzondering van de harde schijven. Bovendien krijgen de machines een tweede leven omdat ze gerecycleerd worden via organisaties uit de sociale economie;

- Sorteerbakken voor kurken en terugwinningsketen;
- Vervanging van individuele printers door gedeelde multifunctionele printers;

- Opvolging van het verbruik van papiervellen;
- Identificatie van alle energieverbruikspunten op de site en evaluatie van hun prestaties;

- Regeling van de verwarming bij de bron in de stookruimte om rekening te houden met de bezetting van het gebouw;

- Regeling van de verwarming in elk lokaal om rekening te houden met de bezetting van het gebouw;
- Isolatie van de leidingen en toebehoren;

- Cascaderegeling van de ketels waarbij operationele prioriteit wordt gegeven aan de ketels met het hoogste rendement;

- Toiletkranen zijn aangesloten op een koudwatercircuit;
- Maatregelen om oververhitting in het gebouw te voorkomen;
- Vervanging van de bestaande raamkozijnen door isolerende raamkozijnen en beglazing;

- Regeling van de buiten- en binnenverlichting op basis van de activiteit op de site;
- Binnen- en buitenverlichting met verbeterde energieprestaties;

- Elektromagnetische voorschakelapparaten voor fluorescentielampen worden vervangen door elektronische voorschakelapparaten;
- Regeling van het airconditioningsysteem op basis van de bezetting;
- Isolatie van kanalen en toebehoren van de airconditioningsystemen;

- Optimalisatie van de inrichting en oriëntatie van de servers om warme en koude gangen te hebben;
- Rationalisatie van de gebruikte servers;

- Luchtdichtheid van de ventilatiekanalen;

- Duurzame elektriciteitsleverancier;
- Opvolging van het verwarmingsverbruik op de site;
- Dakisolatie;
- Vermindering van het warmteverlies aan de ingang van het gebouw;
- Verdeling van de koeldistributie van het airconditioningsysteem;

- Opvolging van het elektriciteitsverbruik op de site.
- Selectieve sortering en terugname van afval uit onze onderhouds- en reparatiewerkplaatsen door een gespecialiseerd extern bedrijf;
- Renovatie van de woningen en de stookruimte waarbij ze in overeenstemming worden gebracht met de EPB-vereisten, net zoals voor alle nieuwe constructies. Alle collectieve stookruimten, al dan niet gerenoveerd, hebben ten minste één regeling met glijdende temperaturen;

- Installatie van warmtekrachtkoppelingseenheden in de meeste gebouwen door een derde-investeerder.

Voor de Schaarbeekse Haard:

De OVM heeft geen kandidatuur ingediend voor de nieuwe versie van het label "Ecodynamische Onderneming". Zij is echter van mening dat het verkrijgen van een label "Ecodynamische Onderneming" uiteraard een pluspunt zou zijn om alle acties die zowel intern in de onderneming als met betrekking tot het woningbestand worden uitgevoerd, te formaliseren en te synthetiseren, om de ecologische impact te verminderen en nieuwe milieuverantwoorde en circulaire praktijken te bevorderen.

Naast de wettelijke verplichtingen werden de volgende goede praktijken bij de Schaarbeekse Haard toegepast:

Op ondernemingsvlak:
- Renovatie van de kantoren (per fase) naar de lage energiestandaard;
- Bewustmaking voor de vermindering van het papiergebruik, centralisatie van kopieerapparaten en printers, project inzake digitalisering van documenten;
- Intern mobiliteitsplan ter bevordering van het openbaar vervoer, deelvoertuigen en fietsgebruik;

- Reflectie op de aankoop van schone voertuigen en de plaatsing van fotovoltaïsche panelen (gepland);
- Gebruik van een regenwaterreservoir;
- Schrapping van plastic flessen, plaatsing van waterfonteinen en distributie van herbruikbare waterbidons;
- Schrapping van wegwerpservies;
- Selectieve vuilnisbakken, bewustmaking voor sortering en Bebat-inzamelingspunt.

Met betrekking tot het huurwoningenbestand:

- Renovatie van alle collectieve verwarmingsinstallaties (waaronder 14 zonthermische installaties en een warmtekrachtkoppelingseenheid);
- Nieuwe gebouwen bekroond als "voorbeeldig gebouwen";
- Systematische reflecties in het kader van werken en investeringen om het verbruik te verminderen, de energieprestaties te verbeteren en de ecologische balans te verbeteren;
- Campagnes om huurders bewust te maken van goede praktijken op het gebied van besparing van energie en middelen, gebruik van apparatuur, ... ;

- Invoering van collectieve sorteercontainers en bewustmakingscampagnes;

- Collectieve en individuele begeleiding van grote energieverbruikers;
- Deelname aan een proefproject ter omkadering van passief wonen;
- Verlichtingsplan voor het hele woningbestand met als doel het lichtverbruik van de gemeenschappelijke ruimten zoveel mogelijk te beperken;
- Valorisatie van de groenvoorzieningen door de voorkeur te geven aan inheemse soorten en een hoge bodemdoorlatendheidscoëfficiënt;
- Aanleg van collectieve moestuinen;
- Alle raamkozijnen en beglazing zijn isolerend;

- Regeling van de buiten- en binnenverlichting op basis van de activiteit op de site;

- Binnen- en buitenverlichting met een beterde energieprestatie;

- Elektromagnetische voorschakelapparaten voor fluorescentielampen worden vervangen door elektronische voorschakelapparaten;
- Regeling van het airconditioningsysteem op basis van de bezetting;
- Isolatie van de kanalen en toebehoren van de airconditioningsystemen;
- Isolatie van de serverruimten;
- Optimalisatie van de inrichting en oriëntatie van de servers om warme en koude gangen te hebben;
- Groepering van onderbenutte servers;

- Luchtdichtheid van ventilatiekanalen;

- Duurzame elektriciteitsleverancier;
- Opvolging van het verwarmingsverbruik op de site;
- Dakisolatie;
- Vermindering van het warmteverlies aan de ingang van het gebouw;

- Verdeling van de koeldistributie van het airconditioningsysteem;
- Opvolging van het elektriciteitsverbruik op de site.

Voor de Brusselse Woning:

De OVM heeft geen kandidatuur ingediend voor de nieuwe versie van het label "Ecodynamische Onderneming".

Naast de wettelijke verplichtingen werden de volgende goede praktijken bij de OVM toegepast:

- Uitsluitend gerecycleerd papier gebruiken, gebleekt zonder chloor of ongebleekt;

- Opteren voor gelabelde printers, scanners of fotokopieerapparaten ;
- Computerservers met energieprestatielabel;
- Lijst van infrastructuren en vervoerswijzen om de instelling te bereiken;

- Terugbetaling van alle de kosten voor treinvervoer volgens de ‘woon-werk’-vervoerswijze van het personeel;
- Terugbetaling van alle kosten voor openbaar vervoer volgens de ‘woon-werk’-vervoerswijze van het personeel;

- Toekenning van een kilometervergoeding voor de fietsers;
- Telewerk;
- Terbeschikkingstelling van ten minste één oplaadpunt voor de elektrische privévoertuigen van het personeel;
- Elektrisch deelautosysteem aangeboden voor de dienstverplaatsingen van het personeel;

- Terbeschikkingstelling van bedrijfsfietsen;

- Parametrering van de computers en printers in automatische recto/verso en zwart/wit afdrukmodus;


- Zoveel mogelijk abonnementen op papieren magazines en tijdschriften vervangen door newsletters;

- Dispensersysteem met zeep(na)vullingen in de gemeenschappelijke sanitaire ruimten;

- Gebruik van koffiemachines waarmee grote hoeveelheden kunnen worden bijgezet;
- Terbeschikkingstelling van herbruikbaar servies in de refters;
- Hergebruik wordt aangemoedigd door het geven van een tweede leven aan kantoormeubilair en -benodigdheden;
- Afzien van niet-duurzame gadgets, promotiemateriaal en eindejaarsgeschenken;
- Geen gebruik van wegwerpservies tijdens de organisatie van evenementen;

- Verlenging van de levensduur van de computerapparatuur zolang dit op ecologisch vlak interessant blijft;

- Vervanging van individuele printers door gedeelde multifunctionele printers;

- Regeling van de verwarming in elk lokaal om rekening te houden met de bezetting van het gebouw;
- Toiletkranen zijn aangesloten op een koudwatercircuit;
- Alle raamkozijnen en beglazing zijn isolerend;
- Duurzame elektriciteitsleverancier;
- Geleidelijke digitalisering van alle papieren documenten.

Voor le Logement Molenbeekois:
De OVM heeft geen kandidatuur ingediend voor de nieuwe versie van het label "Ecodynamische Onderneming".

Naast de wettelijke verplichtingen werden de volgende goede praktijken bij LLM toegepast:

- Terugbetaling van alle de kosten voor treinvervoer volgens de ‘woon-werk’-vervoerswijze van het personeel;

- Toekenning van een kilometervergoeding voor de fietsers;
- Terbeschikkingstelling van bedrijfsfietsen;
- Lijst van de verschillende soorten afval die door de activiteiten van de organisatie en de afvalsortering worden geproduceerd;
- Terbeschikkingstelling van herbruikbaar servies in de refters;
- Hergebruik wordt aangemoedigd door het geven van een tweede leven aan kantoormeubilair en -benodigdheden;
- Vervanging van individuele printers door gedeelde multifunctionele printers;

- Regeling van de verwarming bij de bron in de stookruimte om rekening te houden met de bezetting van het gebouw;
- Isolatie van de leidingen en toebehoren;

- Toiletkranen zijn aangesloten op een koudwatercircuit;
- Isolatie van kanalen en toebehoren van de airconditioningsystemen;

- Opvolging van het verwarmingsverbruik op de site;
- Dakisolatie (in elk van onze zware renovatieplannen);

- Opvolging van het elektriciteitsverbruik op de site;
- Investering op het gebied van circulair bouwen, stadslandbouw, enz.

Voor le Logis-Floréal:

De OVM heeft geen kandidatuur ingediend voor de nieuwe versie van het label "Ecodynamische Onderneming".

Naast de wettelijke verplichtingen werden de volgende goede praktijken bij de OVM toegepast:

Op het gebied van de groene ruimten:
De OVM beheert het dagelijks onderhoud van 80 hectare aan groene ruimten. Sinds enkele jaren ontwikkelt zij een aanpak die meer respect heeft voor het milieu. Daartoe heeft zij een beleid van gedifferentieerd beheer van de groene ruimte ingevoerd. Dit beleid wordt sterk aangemoedigd door de Directie Cultureel Erfgoed en door Leefmilieu Brussel.

Om dit te bereiken, ontwikkelt zij partnerschappen met actoren op het terrein (Leefmilieu Brussel, WORM's, la Ferme du Chant des Cailles, enz.).

De volgende acties werden uitgevoerd:
- Terbeschikkingstelling van een terrein dat toebehoort aan le Logis-Floréal voor een beroepsproject inzake groenteteelt, veeteelt en aromatische kruiden en voor burgerprojecten;
- Ecologische begrazing;
- Collectieve composten en moestuinen;
- Zaadbeurzen;
- Kwekerij met productie van planten voor het beheer van de groene ruimten van de OVM en bestemd voor de inwoners;
- Schrapping en gebruik van fytosanitaire producten;
- Gedifferentieerd beheer van de groenvoorzieningen (laattijdig maaien, bloemrijk grasland,...) ;
- Drie Natura 2000-terreinen waar het vliegend hert terug te vinden is;

- Organisatie van de appel- en perenpluk met de huurders en sappersing;

- Recyclage van groenafval (vermaald) en partnerschap met de lokale actoren om een deel ervan lokaal te valoriseren;

- Opslag op het terrein van een deel van de gekapte boomstammen om de biodiversiteit te bevorderen;
- Studie in samenwerking met de gemeente om de infiltratie van regenwater op de site te bevorderen;
- Gevelbebloemingswedstrijden.
Met betrekking tot het woningbestand/gebouwen:
De klassering van een belangrijk deel van het OVM-woningbestand als Monumenten en Landschappen vermindert aanzienlijk de interventiemogelijkheden die de uitvoering van maatregelen verbonden aan de EPB-vereisten mogelijk maken (dubbele beglazing verboden, isolatie van de gevels langs buiten onuitvoerbaar, dakuitgangen voor condensatieketels zijn niet toegestaan in het Plan voor monumentenzorg, fotovoltaïsche zonnepanelen verboden, enz.).
Er worden echter wel acties uitgevoerd binnen de OVM:
- Renovatie van een gebouw tot een lage-energiegebouw;
- Isolatie van de daken van geklasseerde en niet-geklasseerde huizen en appartementsgebouwen;
- Verbetering van de energieprestaties (gevelisolatie, isolerende raamkozijnen) van niet geklasseerde gebouwen (gedeeltelijk reeds voltooid of gepland);

- Zonnethermische installaties geplaatst in 7 gebouwen;
- VMC (gecontroleerde mechanische ventilatie op systeem D: dubbele luchtstroom met warmteterugwinning) ;
- Hoogwaardige enkele beglazing met verbeterde luchtdichtheid van het raamkozijn;
- Ketel: omschakeling naar een collectief systeem om de rendementen in de appartementsgebouwen te optimaliseren;

- Isolatieherstel in het kader van renovatieprojecten;
- Integratie van een optie in drie recente studieopdrachten inzake de vergelijking van materialen die minder impact hebben op het milieu (grijze energie);
- Gebruik van natuurlijke oliën voor de behandeling van houten vloeren.
- Gebruik van hout van Europese oorsprong voor het buitenschrijnwerk;

- Gebruik van verfsoorten met een eco-label.


Met betrekking tot het bedienden- en arbeiderspersoneel:
- Selectieve sortering
- Het promoten van verplaatsingen met de fiets (vergoeding, terbeschikkingstelling van fietsen, fietsenhok);
- Schrapping van plastic waterflessen/ terbeschikkingstelling van bidons en karaffen;
- Biologisch fruit;
- Afname van papierdrukwerk;
- Nog door te voeren: aankoop van kantoorbenodigdheden met een eco-label.
Vanuit het oogpunt van socio-economisch-collectieve projecten :
- Invoering van workshops voor de huurders met als doel de ecologische voetafdruk te verkleinen (bijv.: zelf schoonmaakproducten maken, energie en water in huis besparen);

- Het opzetten van collectieve sociale activiteiten met de huurders om de sociale cohesie te versterken;

- Het kopen of lenen van herbruikbaar servies voor het houden van festiviteiten;

- Het ondersteunen van een initiatief inzake de oprichting van een participatieve kruidenierswinkel gericht op het minimaliseren van de voetafdruk van producten.
Voor de Goedkope Woningen van Sint-Joost-ten-Node:
De OVM heeft geen kandidatuur ingediend voor de nieuwe versie van het label "Ecodynamische Onderneming".

Naast de wettelijke verplichtingen werden de volgende goede praktijken bij de Goedkope Woningen toegepast:

Op het gebied van de aankopen:

- Gedeelde en gelabelde printers met hervulbare toners;
- Standaard Z/W en recto/verso printen op alle machines;
- Gebruik van gerecycleerd papier waarbij de voorkeur wordt gegeven aan een gewicht van 80 gr/m2 ;
- De levensduur van de computerapparatuur is veel langer dan de traditionele afschrijvingsperioden;

- Regelmatige vermindering van het aankoopbudget voor kantoormateriaal (lager papierverbruik, enz.);
- Aankoop van bepaalde fair trade en/of biologische verbruiksgoederen (bijv. koffie, schoonmaakproducten voor de burelen, enz.);
- Implementatie van een aankoopprocedure waarbij rekening wordt gehouden met aanbevelingen verbonden aan het gebruik van milieuvriendelijke producten door systematisch het advies van de preventieadviseur in te winnen;
- Indien mogelijk, geen gebruik van wegwerpproducten (bijv. schrapping van plastic bekers, plastic roerstaafjes, toiletblokjes, goodies, enz.);

- Bij alle renovatieprojecten wordt bijzondere aandacht besteed aan het verbeteren van de geluidsisolatie van woningen;
- Verwijzing van de huurders naar het BIM in het kader van het beheer van de geluidshinder (het instituut meet de geluidshinder op een rationele manier, wat het mogelijk maakt om de overlast voor de huurders te objectiveren en te relativeren indien nodig).

Op het gebied van afval:
- Plan voor het beheer van grofvuil door de preventie- en veiligheidsambtenaren;
- Preventiecampagnes in samenwerking met Net Brussel en de gemeentelijke reinigingsdiensten (2 vergaderingen in 2018);
- Beheer van kantoorafval door een erkend bedrijf;
- Plaatsing van olioboxen (inzameling van gebruikte olie);
- Regelmatige bewustmaking voor het niet gebruiken van wegwerpdoekjes;
- Circulaire economie: oproep tot “Mission Locale” om de meubels in goede staat te komen ophalen die in onze woningen zijn achtergelaten door vertrokken huurders. Deze meubels worden gerecycleerd en tegen lage prijzen doorverkocht (Gemeentedienst " Re-stic-ler ").
Op het gebied van water:
- Regenwaterreservoirs geïnstalleerd in 6 gerenoveerde/gebouwde gebouwen;

- Vervanging van plastic waterflessen in de burelen door een waterfontein aangesloten op het drinkwaternet (steamer en glazen flessen voor vergaderingen);

- In de gerenoveerde appartementen zijn de standaard spoelsystemen al meer dan 10 jaar vervangen door dubbele doorspoelsystemen.
In termen van energie:
- Plaatsing van LED-verlichting in de burelen en in bepaalde gemeenschappelijke ruimten van gebouwen als gevolg van de geleidelijke verdwijning van de traditionele lampen op de markt;

- Plaatsing van zonne- en fotovoltaïsche panelen in de nieuwbouwgebouwen;

- Plaatsing van tweevoudige meters in de nieuwe gebouwen;
- Installatie van een warmtekrachtkoppelingssysteem in verschillende gebouwen;

- Geleidelijke heractivering van alle verwarmingsregelingen en de ketels opnieuw in overeenstemming brengen met de normen met als gevolg een vermindering van het verbruik (25% vermindering van het verbruik voor de prioritaire gebouwen van het PLAGE-programma tussen 2018 en 2019);
- Scheiding van de productie van warmte en warm water door de installatie van warmwaterverwarmers (ECS);
- Passieve en energiezuinige gebouwen (+/- 21% van het woningbestand en de ambitie om binnen 7 jaar 50% te bereiken);

- Monitoring van het verbruik op afstand (collectieve ketelruimten) en vervanging van de oude regelingen na de invoering van een lokaal Actieplan voor energiebeheer;


- Progressieve installatie van thermostatische kleppen in alle gebouwen.
Met betrekking tot de groene ruimten:
- Een aantal van onze gebouwen beschikken nu over tuinen die volledig zijn herzien, herbeplant en opnieuw tot bloei gebracht. Andere soortgelijke projecten staan nog gepland in de komende 5 jaar;

- Twee gebouwen zijn uitgerust met collectieve moestuinen die geïntegreerd zijn in de toekomstige opdrachten van het PSC;
- Plaatsing van composteerbakken waar mogelijk.
In termen van mobiliteit:
- We veralgemenen de plaatsing van fietsenstallingen (11 van onze gebouwen zijn er nu mee uitgerust);
- In de loop der jaren en renovatieprojecten zijn de parkeerplaatsen gereduceerd ten gunste van de collectieve ruimtes en de vergroening van onze omgeving;

- Integratie van de mogelijkheid tot telewerk in het Arbeidsreglement;
- Vervanging van een oud/diesel-wagenpark door lichtere voertuigen, met een lagere CO-uitstoot die voldoen aan de Euro 6-vervuilingsnormen;

- Voorkeur voor verplaatsingen te voet voor bezoeken (met uitzondering van de bezoeken die het vervoer van materiaal vereisen) gezien de grootte van de gemeente en de ligging van onze gebouwen;
- De voorkeur wordt gegeven aan zachte mobiliteit tijdens de kantooruren voor vergaderingen die in de agglomeratie worden georganiseerd.
Met betrekking tot de grond en de lucht:
- Asbestverwijdering: in overeenstemming met onze wettelijke verplichtingen worden asbestverwijderingsoperaties uitgevoerd tijdens de renovatie/sloopwerken;

- Bodemsanering: we voldoen aan de aanbevelingen van het BIM (bv. voor mazoutketels die geleidelijk worden verwijderd op alle sites).

Voor Log’iris:
De OVM heeft geen kandidatuur ingediend voor de nieuwe versie van het label "Ecodynamische Onderneming".
Met betrekking tot de aankopen:

Met betrekking tot de aankopen:

- Levering van seizoensfruit aan het personeel van de maatschappij;
- Installatie van een waterfontein op het hoofdkantoor van de onderneming;
Op het gebied van afval:

- Selectieve sortering in de kantoren van de onderneming;
- Bijzondere aandacht voor het schrappen van wegwerpschotels tijdens bedrijfsevenementen.

In termen van energie:
- Vervanging van de oudste collectieve en individuele verwarmingsketels;

- Lancering van een overheidsopdracht gericht op een optimale regeling van de collectieve verwarmingsketels;
- Vervanging van het buitenschrijnwerk om in het bijzonder het energieverlies van gebouwen in te perken;

- Andere isolatiewerken binnen het woningbestand bevinden zich in de studie- en/of werkfase;
- Delegatie aan de BGHM inzake opdrachten met betrekking tot energieleveringen met een milieuclausule;
- Bewustmakingsactie bij de huurders met betrekking tot een rationeler energieverbruik.
Au niveau des espaces verts :
- Samenwerking in het kader van participatieve en collectieve tuinprojecten, etc. ;

- Onderhoud van de groene ruimten en de omgeving van het woningenbestand;

- Aanplantingen onderaan de gebouwen.
In termen van mobiliteit:
- Lancering van een overheidsopdracht voor het leasen van voertuigen met een milieuclausule;

- Werkreglement met fiets- en voetgangersvergoedingen;
- Terbeschikkingstelling van elektrische fietsen voor interventies met betrekking tot het woningbestand;
- Plaatsing van fietslokalen bij de renovatieprojecten in het bijzonder.

Voor Lojega:
De OVM heeft geen kandidatuur ingediend voor de nieuwe versie van het label "Ecodynamische Onderneming", maar ze wil dit binnenkort wel doen.

Naast de wettelijke verplichtingen werden de volgende goede praktijken bij Lojega toegepast:

- Procedure om verspilling te voorkomen in alle gevallen waarbij er sprake is van de aankoop van goederen of diensten;
- Uitsluitend gerecycleerd papier gebruiken, gebleekt zonder chloor of ongebleekt;

- Uitsluitend papier gebruiken met een gewicht van 80g/m² of minder;

- Voor de reiniging van het gebouw wordt de voorkeur gegeven aan natuurlijke, biologisch afbreekbare producten of gelabelde producten;
- Opvolging van het leidingwaterverbruik;

- In 2020 terugbetaling van alle de kosten voor treinvervoer volgens de ‘woon-werk’-vervoerswijze van het personeel;

- Toekenning van een kilometervergoeding voor fietsers;
- Telewerk voor bepaalde functies;
- Verplaatsing tussen de sites met elektrische auto's (2 op dit moment) en elektrische fietsen (2 op dit moment en 2 meer voor 2020);
- Terbeschikkingstelling van twee oplaadstations voor elektrische privévoertuigen van het personeel op de twee sites Jette en Ganshoren;
- Elektrisch deelautosysteem aangeboden voor de dienstverplaatsingen van het personeel;
- Terbeschikkingstelling van bedrijfsfietsen;

- Lijst van de verschillende soorten afval die door de activiteiten van de organisatie en de afvalsortering worden geproduceerd;
- Vermindering van organisch afval tijdens evenementen;
- Parametrering van de computers en printers in automatische recto/verso en zwart/wit afdrukmodus;

- Het ter beschikking stellen van vuilnisbakken voor kladpapier aan het personeel in de buurt van de printers ;
- Het scannen van inkomende documenten om deze digitaal te verspreiden;
- Dispensersysteem met zeep(na)vullingen in de gemeenschappelijke sanitaire ruimten;
- Voor 2020 het gebruik van koffiemachines waarmee grote hoeveelheden kunnen worden bijgezet;
- Terbeschikkingstelling van herbruikbaar servies in de refters;
- Hergebruik wordt aangemoedigd door het geven van een tweede leven aan kantoormeubilair;
- Afzien van niet-duurzame gadgets, promotiemateriaal en eindejaarsgeschenken;
- Geen gebruik van wegwerpservies tijdens de organisatie van evenementen;
- Inzamelkanaal voor de valorisatie van groot huishoudelijk en elektronisch afval;

- Vervanging van individuele printers door gedeelde multifunctionele printers;

- Opvolging van het papierverbruik;

- Identificatie van 50% van de energieverbruikspunten van de sites en evaluatie van hun prestaties (PLAGE);

- Regeling van de verwarming bij de bron in de stookruimte om rekening te houden met de bezetting van het gebouw;
- Leidingen en toebehoren isoleren;
- Cascaderegeling van de ketels waarbij operationele prioriteit wordt gegeven aan de ketels met het hoogste rendement;

- Toiletkranen zijn aangesloten op een koudwatercircuit;
- Maatregelen om oververhitting in het gebouw te vermijden;
- 80% van de raamkozijnen en beglazing in onze woningen zijn isolerend en 100% in onze burelen;
- Regeling van de buiten- en binnenverlichting op basis van de activiteit op de site;
- Binnen- en buitenverlichting met betere energieprestaties;

- Isolatie van de serverruimtes;
- Luchtdichtheid van de ventilatiekanalen;

- Opvolging van het verwarmingsverbruik op de gebouwensite in Jette;
- Dakisolatie;
- Vermindering van het warmteverlies aan de ingang van het gebouw;
- Opvolging van het elektriciteitsverbruik op de site.
Ten slotte hebben 15 OVM's tussen 29/12/2016 en 31/03/2017 een overeenkomst ondertekend die hen verbindt aan de BGHM in het kader van het door Leefmilieu Brussel gecoördineerde PLAGE-programma.

Hun doelstellingen bestaan erin het verbruik van de meest energievretende gebouwen te verminderen en elke OVM aan te moedigen een vaste energieverantwoordelijke te hebben.

Voor meer informatie kunt u het antwoord op de schriftelijke vraag nr. 47 van de heer Sevket Temiz over de energieprestaties van sociale woningen raadplegen.