Logo Parlement Buxellois

Schriftelijke vraag betreffende ouderenzorg in geschikte voorzieningen

Indiener(s)
Gladys Kazadi
aan
Elke Van den Brandt en Alain Maron, leden van het Verenigd College bevoegd voor Welzijn en Gezondheid (Vragen nr 788)

 
Datum ontvangst: 07/02/2024 Datum publicatie: //
Zittingsperiode: 19/24 Zitting: 23/24 Datum antwoord: 26/03/2024
 
Datum behandeling van het stuk Indiener(s) Referentie Blz.
14/02/2024 Ontvankelijk Uitgebreid Bureau van de Verenigde vergadering
26/03/2024 Bijlage aan het antwoord p.m. Bijlage
 
Vraag    In het begin van deze regeerperiode stelde u in de gemeenschappelijke algemene beleidsverklaring van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering en het Verenigd College van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie dat meer dan 50.000 80-plussers een zeer hoog risico lopen op kwetsbaarheid en zorgafhankelijkheid.

Ik zou dus graag informatie krijgen over de ouderenzorg in Brussel, gezien de uitdagingen van de Covid-19-crisis en de groeiende behoeften van onze vergrijzende bevolking.

  • Kunt u ons informeren over het huidige aantal mensen dat risico loopt in 2024, waarbij we verwijzen naar de gegevens in de beleidsverklaring van 2019?

  • Kunt u ons informeren over de evolutie van het aantal bedden en beschikbare plaatsen in rust- en verzorgingstehuizen in Brussel tijdens de voorbije drie jaar?

  • Hoeveel gewestelijke middelen werden de voorbije drie jaar per jaar toegekend om in deze specifieke behoefte te voorzien?

  • Wat was de evolutie van het aantal personen dat de voorbije drie jaar kon genieten van aangepaste thuiszorg?

  • Kunt u ons details geven over de fondsen die in deze periode zijn toegewezen aan thuiszorgvoorzieningen?

 

 
 
Antwoord    Op 1 januari 2023 waren er volgens Statbel 46.292 mannen en vrouwen van meer dan 80 jaar in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Gemiddeld iets minder dan 7.700 van hen resideerden in een ROB, RVT of CDV gedurende het tweede kwartaal van 2023.

De Brusselse bevolking van 65 jaar en ouder neemt toe, en volgens de demografische projecties tot 2070 zal die toename aanhouden en zelfs groter zijn vanaf ongeveer 2032 (figuur 1).


Het aantal Brusselaars van 80 jaar en ouder zal over het algemeen stabiel blijven (rond 50.000) tot 2032, om daarna sterk te stijgen tot bijna 85.000 in 2070. De Brusselse bevolking van 85 jaar en ouder zal dezelfde demografische trend volgen. Hun aantal (25.000) zal namelijk stabiel blijven tot 2032 en daarna sterk stijgen tot bijna 50.500 in 2070 (figuur 1).


Om het verhoogde risico op zorgafhankelijkheid en verlies van autonomie met de leeftijd te illustreren, tonen onderstaande figuren 2 en 3 het aandeel Brusselse inwoners van 65 jaar en ouder per leeftijdscategorie die enerzijds een beroep doen op thuisverpleging (figuur 2) en anderzijds in een rusthuis (of rust- en verzorgingstehuis) verblijven (figuur 3).
We zien dat die percentages toenemen met de leeftijd, zowel voor mannen als voor vrouwen (figuren 2 en 3).
Bovendien is de bestaansonzekerheid onder Brusselse ouderen de laatste jaren toegenomen. Onderstaande grafiek toont bijvoorbeeld aan dat het aandeel Brusselaars van 65 jaar en ouder met een vervangingsinkomen tussen 2008 en 2021 continu is gestegen, van 9,7% naar 14,9% (figuur 4).

Mensen met een lage sociaal-economische status kampen echter vroeger en vaker met gezondheidsproblemen en functionele beperkingen, en lopen dus meer kans om hun autonomie te verliezen en zorgdiensten nodig te hebben.

De tabel 1 hieronder toont het aantal erkende plaatsen in de Brusselse ROB/RVT en CDV op 31/12 van de laatste drie jaren. Onder ROB vallen ook de plaatsen voor kortverblijf en onder RVT vallen ook de bedden voor comapatiënten.


Er is een tekort aan bedden in rust- en verzorgingstehuizen (RVT-bedden) in Brussel. Gemiddeld verblijven momenteel meer dan 1.500 bewoners met een zwaar afhankelijkheidsprofiel in een rusthuisbed (ROB-bed). Om de kwaliteit van de zorg te verbeteren voor de zorgbehoevende bewoners, heeft Iriscare sinds 2020 gezorgd voor de omschakeling van 457 ROB-bedden naar RVT-bedden, waarvan 108 in 2023.

De bijlage toont een overzicht van de verschillende betalingen van Iriscare aan de Brusselse rustoorden voor bejaarden (ROB), rust- en verzorgingstehuizen (RVT) en centra voor dagverzorging (CDV) voor de laatste drie jaren. Voor de ROB en RVT betreft het de volgende financieringstypes:
- FORFAIT: forfaitaire tegemoetkoming die aan het ziekenfonds kan worden gefactureerd per dag dat een rechthebbende bewoner aanwezig was in de ROB/RVT. Het betreft onder andere de financiering van het genormeerd personeel. Voor 2023 konden de uitgaven tot en met oktober 2023 verwerkt worden.
- SUBSIDIES B2 EN F: facultatieve subsidie voor de verhoging van de financiering voor de producten en het materiaal ter voorkoming van nosocomiale ziekten (deel B2 van het forfait) en voor de tegemoetkoming voor de coördinerend en raadgevend arts (deel F van het forfait). Deze verhoging geldt vanaf 2021 en werd organiek, en bijgevolg meegeteld in de financiering van het forfait, vanaf 2022.
- SUBSIDIES REACTIVERINGSPERSONEEL: facultatieve subsidie voor de verhoging van de norm voor het reactiveringspersoneel in het forfait. Vanaf 2022 werd er een verhoging van 0,1 VTE gesubsidieerd en vanaf 2023 een bijkomende verhoging van 0,6 VTE. Beide subsidies werden organiek, en bijgevolg meegeteld in de financiering van het forfait, vanaf 2023.
- EINDELOOPBAANMAATREGELEN: directe financiering aan de ROB/RVT voor de personeelsleden ouder dan 45 jaar die recht hebben op een vrijstelling van arbeidsprestaties of een premie.
- DERDE LUIK: directe financiering aan de ROB/RVT voor de meerkosten van sociale akkoorden voor het zorgpersoneel bovenop de personeelsnormen en voor het administratief, technisch en werkliedenpersoneel.
- PREMIE BIJZONDERE BEROEPSTITELS EN -BEKWAAMHEDEN: directie financiering aan de ROB/RVT voor de personeelsleden met een beroepstitel of -bekwaamheid van geriatrisch verpleegkundige of een beroepsbekwaamheid van verpleegkundige met een bijzondere deskundigheid in de palliatieve zorg.
- KORTING INCONTINENTIEMATERIAAL: korting op de dagprijs voor de resident die aan het ziekenfonds kan worden gefactureerd per dag dat een bewoner aanwezig was in de ROB/RVT en gebruik maakte van incontinentiemateriaal.
- COVID-SUBSIDIES: directe financiering aan de ROB/RVT in het kader van de covidcrisis om de verminderde bezetting tijdelijk financieel op te vangen. Deze subsidies werden betaald in 2020 en 2021.
- INFORMATICAPREMIE: directe financiering aan de ROB/RVT in het kader van de elektronische facturatie.
- RELAMPING: directe financiering aan de ROB/RVT als tegemoetkoming in de kosten gewijd aan de vervanging van de binnen- en buitenverlichting.
- SYNDICALE PREMIE (PUBLIEKE SECTOR): tegemoetkoming van Iriscare in de kosten van de vakbondspremies voor de publieke ROB/RVT.
- Voor de CDV betreft het de volgende financieringstypes:
- FORFAIT: forfaitaire tegemoetkoming die aan het ziekenfonds kan worden gefactureerd per dag dat een rechthebbende aanwezig was in de CDV. Het betreft onder andere de financiering van het genormeerd personeel. Voor 2023 konden de uitgaven tot en met november 2023 verwerkt worden.
- EINDELOOPBAANMAATREGELEN: directe financiering aan de CDV voor de personeelsleden ouder dan 45 jaar die recht hebben op een vrijstelling van arbeidsprestaties of een premie.
- DERDE LUIK: directe financiering aan de CDV voor de meerkosten van sociale akkoorden voor het zorgpersoneel bovenop de personeelsnormen en voor het administratief, technisch en werkliedenpersoneel.
- SYNDICALE PREMIE (PUBLIEKE SECTOR): tegemoetkoming van Iriscare in de kosten van de vakbondspremies voor de publieke CDV.
- Daarnaast werden ook de volgende bedragen betaald aan de ROB/RVT/CDV via een fonds, ten gunste van de betrokken werknemers:
- SYNDICALE PREMIE: tegemoetkoming van Iriscare in de kosten van de vakbondspremies voor de private ROB/RVT/CDV, betaald aan de vzw Syndicaal Fonds Non-Profit.
- TWEEDE PENSIOENPIJLER: tegemoetkoming van Iriscare in de tweede pensioenpijler voor de private ROB/RVT, betaald aan het Sectoraal Spaarfonds van de federale sectoren
- De non-profitsubsidies werden niet meegenomen in deze analyse.

Tot slot toont tabel 2 de financiering voor thuishulpdiensten die door de GGC zijn erkend.